Wet inburgering 2021: B1-route, Onderwijsroute, Z-route en wanneer A2 nog mag

Bijgewerkt op 18 oktober 2026. Bronnen: inburgeren.nl, staatsexamensnt2.nl en ind.nl. Wat jij precies moet doen, staat in je eigen plan en in Mijn Inburgering.

Onder de Wet inburgering 2021 is het taalniveau B1 de regel. Toch mag je in een aantal situaties nog examen doen op A2, of is A2 genoeg. Dat hangt af van je leerroute, van de wet waaronder je valt en van wat je met je diploma wilt. Hieronder de stappen, de drie routes en die uitzonderingen op een rij.

In het kort

• De Wet inburgering 2021 geldt als je op of na 1 januari 2022 inburgeringsplichtig bent geworden. Daarvoor geldt de Wet inburgering 2013.
• Je hebt 3 jaar de tijd om in te burgeren.
• De gemeente maakt samen met jou een persoonlijk plan inburgering en participatie (PIP). Daarin staan je leerroute en je examens.
• Er zijn drie leerroutes: de B1-route, de Onderwijsroute en de Zelfredzaamheidsroute (Z-route).
• De taalexamens op B1 en B2 zijn het Staatsexamen NT2. De taalexamens op A2 zijn de eigen inburgeringsexamens van DUO.
• Sinds 1 januari 2026 zijn alle inburgeringsdiploma's digitaal.

Stap 1: de brief van DUO

Moet je inburgeren onder de Wet 2021? Dan krijg je een brief van DUO. Die brief komt pas als je een burgerservicenummer (BSN) hebt, een verblijfsvergunning hebt en ingeschreven bent bij de gemeente. Ook dan kan het nog 8 weken duren voordat de brief er is.

Stap 2: de brede intake en het PIP

Na de brief nodigt de gemeente je uit voor een gesprek. Je maakt ook een toets die laat zien wat je al kunt: de Leerbaarheidstoets (LBT). Het gesprek en de toets samen heten de brede intake.

Daarna maakt de gemeente samen met jou het PIP. Daarin staat welke leerroute je volgt en welke examens je moet doen. Is je PIP vastgesteld, dan stuurt DUO nog een brief met de datum vanaf wanneer je moet inburgeren. Vanaf dan lopen je 3 jaar.

De B1-route

De B1-route bereidt je voor op betaald werk of vrijwilligerswerk.

• Taal: je doet binnen 3 jaar de taalexamens op niveau B1. Dat is het Staatsexamen NT2 Programma I, met Lezen, Luisteren, Schrijven en Spreken.
• Kennis: je doet het examen Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM). Het participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) doe je bij de gemeente. In je PIP staat of je de MAP moet doen.

Lukt B1 niet? Heb je minstens 600 uur taalles gevolgd en lukt het niet om de taalexamens op B1 te doen, dan kun je met de gemeente overleggen of afschalen naar A2 mogelijk is.

De Onderwijsroute

De Onderwijsroute is vooral voor jongeren. Deze route bereidt je voor op een opleiding aan het mbo, het hbo of de universiteit.

• Taal: je doet binnen 3 jaar de taalexamens op B1 of B2. Dat is het Staatsexamen NT2 Programma I of II. In je PIP staat welk van de twee.
• Kennis: je doet het PVT en het examen KNM.

Welk programma je nodig hebt voor welke opleiding, lees je in Staatsexamen NT2 Programma I of II: welke heb je nodig?

De Z-route

De Zelfredzaamheidsroute is voor mensen die verplicht inburgeren en voor wie de B1-route en de Onderwijsroute te moeilijk zijn.

• Taal: je leert Nederlands op niveau A1. Taalexamens op A2 mag je doen, maar het hoeft niet.
• Kennis: je doet het PVT en de MAP.
• Afsluiting: een gesprek bij de gemeente. Daarna krijg je een certificaat, geen diploma. Examens die je hebt gehaald, staan op het certificaat.

Met het Z-route-certificaat kun je een aanvraag doen voor een sterkere verblijfsvergunning. Voor naturalisatie is het alleen niet genoeg. Daarvoor heb je daarnaast een advies van DUO nodig dat laat zien dat je het inburgeringsexamen ondanks je inspanningen niet kunt halen.

Wanneer mag A2 nog?

Op een rij, met de bron erbij:

1. Je valt onder de Wet inburgering 2013. Werd je vóór 1 januari 2022 inburgeringsplichtig, dan doe je de taalexamens op A2 of hoger (inburgeren.nl).
2. Je zit in de B1-route en B1 lukt niet. Na minstens 600 uur taalles kun je met de gemeente overleggen over afschalen naar A2 (inburgeren.nl).
3. Je zit in de Z-route. Taalexamens op A2 mogen, maar zijn niet verplicht (inburgeren.nl).
4. Je wilt naturaliseren. Daarvoor is een inburgeringsdiploma op A2 genoeg, onder de Wet 2013 of de Wet 2021, of een diploma Staatsexamen NT2 Programma I of II (ind.nl). Wie niet inburgeringsplichtig is, kan hiervoor vrijwillig inburgeren.

Let op bij punt 4: er ligt een concept Besluit naturalisatietoets dat het vereiste taalniveau voor naturalisatie wil verhogen van A2 naar B1. Dat staat in een uitvoeringstoets van de IND van februari 2026. Zolang het niet is ingevoerd, geldt A2.

Hoe zien de examens op A2 eruit?

Volgens inburgeren.nl:

• Spreken A2: op de computer, 35 minuten. Je bekijkt filmpjes en beantwoordt vragen.
• Luisteren A2: op de computer, 45 minuten.
• Lezen A2: op de computer, 65 minuten.
• Schrijven A2: met pen en papier, 40 minuten, 4 schrijfopdrachten.

Aanmelden voor A2 en KNM gaat via Mijn Inburgering. Doe dat ruim op tijd: het kan meer dan 6 weken duren voordat je examen kunt doen. De uitslag krijg je volgens inburgeren.nl binnen 8 weken. Voor Spreken A2 en Schrijven A2 meldt DUO sinds 31 juli 2026 dat het nakijken langer duurt: maximaal 16 weken. Zit je dicht bij het einde van je inburgeringstermijn en wacht je nog op zo'n uitslag, dan krijg je volgens DUO vanzelf 6 maanden verlenging.

Hoe het examen Spreken A2 precies werkt, deel voor deel, lees je in Inburgeringsexamen A2 Spreken: zo ziet het examen eruit.

En de examens op B1 en B2?

Die meld je niet aan via Mijn Inburgering, maar bij DUO als Staatsexamen NT2. Ook de uitslag komt via DUO. Data, kosten en uitslagtermijnen staan in Staatsexamen NT2 examendata 2026-2027.

Heb je al onderdelen van het Staatsexamen NT2 gehaald, op het niveau uit je PIP of hoger? Dan hoef je die niet opnieuw te doen. Onder de Wet 2021 hoef je dat niet zelf aan te vragen.

Het diploma

Heb je alle examens gehaald, dan vraag je je digitale inburgeringsdiploma aan via Mijn Inburgering. Dat kan sinds 1 januari 2026. Op een diploma onder de Wet 2021 staat of je de taalexamens op A2, B1 of B2 hebt gedaan. Je kunt het digitale diploma delen met de IND en de gemeente, bijvoorbeeld als je wilt naturaliseren. Een papieren diploma kun je één keer gratis opvragen; het opsturen duurt 8 weken.

Het verschil tussen het Staatsexamen NT2 en het inburgeringsexamen als geheel lees je in Het NT2 staatsexamen of het inburgeringsexamen: wat is het verschil?

Bij Braials bereid je je in privélessen voor op de taalexamens: A2 voor inburgering en naturalisatie, of B1 en B2 als Staatsexamen NT2. Meer daarover lees je op de pagina NT2-examentraining.